PIT przez Internet, ale na rewolucję w urzędach skarbowych musimy jeszcze poczekać

Centralizacja systemu ewidencji podatników

Obecnie dane o podatnikach gromadzone są w systemach komputerowych poszczególnych urzędów skarbowych, a następnie migrowane do Krajowej Ewidencji Podatników. Plany Ministerstwa przewidują nadanie Centralnemu Rejestrowi Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników charakteru wiodącego, dostępnego dla każdej jednostki podległej MF. Integracja objęłaby więc również systemy eCło czy projekt Konsolidacja i Centralizacja Systemów Celnych i Podatkowych. Co więcej, system ten ma zostać zintegrowany z innymi rejestrami, w szczególności z rejestrem PESEL. Niestety podatnicy nie powinni oczekiwać z tego powodu szczególnych korzyści, sporadycznie bowiem spotykała ich potrzeba dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego czy jego korekty. Rozbudowa systemu z pewnością ułatwi jednak pracę urzędnikom, umożliwiając szybką identyfikację podatnika i odnalezienie jego danych osobowych. Nie zmienią się natomiast zasady pozyskiwania informacji z KEP przez podmioty zewnętrzne, np. komorników.

Centralizacja KEP umożliwi automatyczną, w ramach programu eRejestracja, ewidencję podatkową podatników nieprowadzących działalności gospodarczej na podstawie zewnętrznych rejestrów, a więc w sposób  automatyczny. Krokiem w tym kierunku jest likwidacja dla tych osób nr NIP.

Likwidacja właściwości miejscowej

Wprowadzenie zmian w KEP umożliwić ma natomiast przynajmniej częściową likwidację właściwości miejscowej organów podatkowych – będzie to z pewnością korzystne, szczególnie dla podatników migrujących, ale również dla pracodawców zatrudniających wielu podatników z różnych miejscowości, którzy dotyczące ich sprawy załatwić będą mogli w jednym urzędzie. Niestety wciąż nie jest znany zakres planowanych zmian, z pewnością nie obejmie on czynności podejmowanych z urzędu czy np. egzekucji. Postulować należałoby objęcie programem likwidacji właściwości miejscowej także dużych urzędów skarbowych, co ułatwiłoby życie także dużym pracodawcom.

Likwidacja, choćby częściowa, właściwości miejscowej jest najatrakcyjniejszym elementem planów ministerstwa, trzeba jednak zauważyć, że wymaga ona nie tylko zmian w prawie, ale rewolucji w przepisach administracyjnych o charakterze systemowym, rejonizacja jest bowiem charakterystyczna dla praktycznie wszystkich dziedzin prawa. Z pewnością reforma taka wiąże się z koniecznością opracowania nowych, prawnych metod unikania sporów kompetencyjnych między poszczególnymi organami podatkowymi.

Uproszczone rozliczanie podatku dochodowego od osób fizycznych

Ministerstwo planuje również, w ramach 3 obszaru zmian, wprowadzenie uproszczonej metody rozliczania zeznań rocznych. Pierwotnie obliczenia miały być dokonywane przez pracodawcę, obecnie postuluje się, by to urzędy dokonywały sporządzenia wstępnego zeznania. W praktyce będzie to prawdopodobnie polegało na przeniesieniu do zeznania rocznego informacji z otrzymanych od pracodawców PIT-ów, w zautomatyzowany prawdopodobnie sposób. W efekcie choć formalnie projekt zeznania sporządzał będzie urząd, to informacje stanowiące jego treść dostarczy w praktyce pracodawca. W tym aspekcie właśnie zniesienie rejonizacji również w dużych urzędach skarbowych ułatwiłoby wyjaśnianie ewentualnych nieprawidłowości. Nie należy bowiem spodziewać się, że urzędnicy wyjaśnią sami ewentualne błędy i nieścisłości w przekazywanych PIT-ach. Ich rola raczej sprowadzała się będzie do technicznych czynności. Takie wstępnie wypełnione PIT-y zatwierdzałby podatnik na swoim internetowym koncie podatkowym.

Konta podatkowe

Ministerstwo planuje również udostępnienie podatnikom ich kont podatkowych, na których opisane wyżej informacje będą ewidencjonowane. Dostęp podatnika do takiej spersonalizowanej informacji podatkowej miałby obejmować dostęp do składanych dokumentów, ale również stanu rozliczeń, stanowiłby również kanał komunikacji z administracją podatkową, podobnie jak obecnie ma to miejsce w przypadku internetowego dostępu do bankowości. 

Na koncie byłyby gromadzone w elektronicznej teczce dane podatkowe, finansowe, operacyjne i marketingowe przypisane podatnikowi, w dalszej perspektywie również dane niezbędne do zarządzania jego ryzykiem podatkowym i sprawami. Z punktu widzenia podatnika będzie to wiązało się z poprawą jakości pracy aparatu skarbowego, z punktu widzenia fiskusa zaś skutkować będzie niewątpliwie poprawą ściągalności i obniżeniem kosztów operacyjnych. 

Niezbitą korzyścią dla pracodawcy byłoby jak najszybsze wprowadzenie postulowanych zmian. Szacuje się bowiem, że koszty związane z tradycyjną formą kontaktów z fiskusem wynoszą nawet miliard złotych w skali roku. Niestety, w nadchodzącym 2012 r. spodziewać się możemy podjęcia jedynie dalszych prac (w ramach projektów eRejestracja i e-Deklaracje). Nadzieję mieć można również na skonkretyzowane projekty zmian w przepisach, które ze względu na rewolucyjny charakter, wymagały będą dogłębnej analizy i merytorycznej dyskusji.

 

Źródło
Program e-Podatki. Założenia Programu, www. mf.gov.pl