Umowa o pracę jest podstawą nawiązania stosunku pracy i zawiera podstawowe dla całego stosunku pracy postanowienia określające warunki pracy pracownika. Przepisy Kodeksu pracy wskazują cechy, które stanowią podstawę do odróżnienia stosunku pracy od innych stosunków cywilnoprawnych w ramach, których może być świadczona praca (np. umowa zlecenia, umowa o dzieło). Jeżeli zatrudnienie spełnia cechy stosunku pracy, nie jest dopuszczalne zawarcie umowy cywilnoprawnej lub zastąpienie nią umowy o pracę. Różnice między umową o pracę a umową zlecenia pozwoli przeanalizować poniższa lista kontrolna.