Usprawiedliwienie nieobecności w pracy pracownika wezwanego do sądu w charakterze świadka oraz rozliczenie wynagrodzenia

Nieobecność pracownika należy traktować jako usprawiedliwioną. Nie ma on jednak prawa do wynagrodzenia za ten dzień, gdyż przysługuje mu rekompensata z sądu. Przepisy wewnątrzzakładowe mogą przewidywać jednak rozwiązania korzystniejsze dla pracowników w postaci zachowania przez nich prawa do wynagrodzenia.

1. Nieobecność pracownika musi zostać usprawiedliwiona

Zasady usprawiedliwiania nieobecności pracownika, który został wezwany do sądu w charakterze świadka, reguluje rozporządzenie MPiPS z 15.5.1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. Zgodnie z jego przepisami przyczynami usprawiedliwiającymi nieobecność pracownika w pracy są zdarzenia i okoliczności określone przepisami prawa pracy, które uniemożliwiają stawienie się pracownika do pracy i jej świadczenie, a także inne przypadki niemożności wykonywania pracy wskazane przez pracownika i uznane przez pracodawcę za usprawiedliwiające nieobecność w pracy. Jedną z okoliczności przewidzianych przez prawo pracy jest stawienie się pracownika w sądzie w charakterze świadka. Wynika to wprost z § 6 ww. rozporządzenia, według którego pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownika od pracy na czas niezbędny do stawienia się na wezwanie organu administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, sądu, prokuratury, policji albo organu prowadzącego postępowanie w sprawach o wykroczenia. Należy bowiem pamiętać, że osoba wezwana w charakterze świadka ma prawny obowiązek zeznawania, sankcjonowany stosowaniem środków przymusu procesowego.

Dowodem usprawiedliwiającym nieobecność pracownika w pracy jest imienne wezwanie pracownika do osobistego stawienia się wystosowane przez sąd w charakterze strony lub świadka, zawierające adnotację potwierdzającą stawienie się pracownika na to wezwanie. Adnotację taką po przesłuchaniu pracownik może uzyskać w sekretariacie sądu.

2. Pracownik powinien zawiadomić wcześniej pracodawcę o nieobecności

Jeżeli chodzi o termin oraz sposób zawiadamiania pracodawcy o nieobecności w pracy, to pracownik powinien uprzedzić pracodawcę o przyczynie i przewidywanym okresie nieobecności w pracy, jeżeli przyczyna tej nieobecności jest z góry wiadoma lub możliwa do przewidzenia. Najczęściej, jeśli chodzi o składanie zeznań w charakterze świadka, wezwanie z sądu przychodzi z wyprzedzeniem. Tak więc, jeśli pracownik otrzymał wcześniej wezwanie z sądu, powinien poinformować o tym swego pracodawcę przed zaistnieniem nieobecności. Gdyby jednak było to niemożliwe (np. gdyby otrzymał wezwanie w czasie dnia wolnego do pracy bezpośrednio poprzedzającego dzień stawienia się do sądu), musi niezwłocznie zawiadomić pracodawcę o przyczynie swojej nieobecności i przewidywanym okresie jej trwania, nie później jednak niż w drugim dniu nieobecności w pracy.

3. Pracodawca daje zaświadczenie – sąd wypłaca wynagrodzenie

Pracownik nie otrzymuje za dzień nieobecności spowodowany obecnością w sądzie wynagrodzenia. Może jednak wystąpić o zwrot kosztów podróży i utraconych zarobków lub dochodów do sądu. Możliwe jest oczywiście, że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy (np. regulamin wynagradzania) przewidują zachowanie przez pracownika prawa do wynagrodzenia za czas tej nieobecności. Jeśli tak nie jest, to pracodawca powinien wydać pracownikowi zaświadczenie określające wysokość utraconego wynagrodzenia za czas tego zwolnienia, które pracownik następnie powinien przedstawić w sądzie (§ 16 ust. 2 ww. rozporządzenia). Na tej podstawie pracownik otrzymuje z sądu zwrot utraconego zarobku.