Umowa o pracę na czas określony to forma zatrudnienia na wskazany przez strony okres czasu. Stroną tej umowy może być każdy pracownik za wyjątkiem pracownika młodocianego jako nieposiadającego kwalifikacji zawodowych. Jedynie interes obu stron umowy może uzasadniać wybór umowy na czas określony jako podstawy zatrudnienia, bowiem zasadą prawa pracy jest nawiązywanie stosunku pracy na czas nieokreślony. W umowie tej należy wskazać precyzyjnie czas, na jaki zostaje zawarta umowa. Przepisy prawa pracy nie ograniczają stron w kreowaniu długości okresu, na jaki może zostać zawarty ten typ umowy o pracę. Wykluczone jest jednak zawieranie umów na bardzo długi okres czasu, jako sprzecznych z podstawowymi zasadami prawa pracy.

Umowa o pracę stanowi podstawę nawiązania stosunku pracy. Zawiera istotne postanowienia dla nawiązanego stosunku pracy, określając m. in. warunki pracy. Umowę o pracę zawiera się na piśmie (art. 29 § 2 k. p.). Istnieje także możliwość zawarcia umowy o pracę w formie ustnej oraz przez tzw. „dopuszczenie do pracy”. Umowa o pracę określa strony umowy, jej rodzaj, datę zawarcia oraz warunki pracy i płacy. Wzór umowy o pracę odpowiadający wymogom prawa pracy (art. 29 §1 k. p.) zawiera załącznik nr 2. do rozp. MIPS z 28.5.1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.U. Nr 62, poz. 286 ze zm.). Pracodawca może dostosowywać treść umowy do własnych potrzeb i tym samym dokonywać modyfikacji we wzorze stanowiącym załącznik do rozporządzenia.  czytaj więcej »

Umowa na czas wykonywania określonej pracy to forma zatrudnienia okresowego, ściśle związana z wykonaniem określonej pracy. Stroną tej umowy może być każdy pracownik za wyjątkiem pracownika młodocianego jako nieposiadającego kwalifikacji zawodowych. Umowę tę zawiera się wówczas, gdy ani pracodawca, ani pracownik nie są w stanie z góry określić czasu jej obowiązywania. Wykonanie ściśle określonej pracy sprowadza się często do wykonania przez pracownika konkretnego zadania. Pod tym względem jest to umowa podobna do umowy o dzieło, jednak od tej ostatniej odróżniają ją cechy stosunku pracy, a w szczególności podporządkowanie kierownictwu pracodawcy. W umowie tej należy precyzyjnie określić pracę, którą pracownik będzie wykonywał, a tym samym zakreślić czas trwania umowy. Umowa ta znajduje zastosowanie w szczególności przy pracach dorywczych i sezonowych, a także w przypadku zatrudniania specjalistów np. w celu napisania programu komputerowego.  czytaj więcej »

Umowa na okres próbny ma na celu sprawdzenie kwalifikacji i umiejętności pracownika do zajmowanego stanowiska przed nawiązaniem właściwego zatrudnienia. Jednocześnie umożliwia pracownikowi poznanie warunków pracy u pracodawcy. Każda z następujących umów o pracę: umowa na czas określony (w tym umowa na czas zastępstwa), umowa na czas wykonania określonej pracy, umowa na czas nieokreślony, może być poprzedzona umową o pracę na okres próbny (art. 25 § 2 k. p.). Umowa ta może być zawarta tylko jeden raz u danego pracodawcy, niezależnie od rodzaju pracy i upływu czasu od ustania ostatniego zatrudnienia. Umowę na okres próbny można zawrzeć najwyżej na okres 3 miesięcy (art. 25 § 2 k. p.).  czytaj więcej »

Umowa na zastępstwo to podstawa nawiązania stosunku pracy na czas określony w związku z brakiem możliwości świadczenia pracy przez innego pracownika. Zatrudnienie pracownika na czas zastępstwa stanowi dla pracodawcy instrument szczególnie przydatny w sytuacjach braków kadrowych spowodowanych usprawiedliwioną nieobecnością w pracy innego pracownika. W szczególności wskazać tu można nieobecność spowodowaną urlopami: wypoczynkowym, macierzyńskim, wychowawczym, bezpłatnym, a także chorobą. Koniecznymi elementami tego rodzaju umowy jest wskazanie danych zastępowanego pracownika, a także stanowiska lub funkcji zastępowanej osoby. Rozwiązanie umowy następuje samoczynnie z upływem czasu, na jaki umowa została zawarta, w szczególności może to być chwila powrotu do pracy nieobecnego pracownika.  czytaj więcej »

Umowa o pracę sezonową to forma zatrudnienia, pozwalająca na nawiązanie stosunku pracy z pracownikiem na czas wykonywania pracy przez część roku – sezon. Przyjmuje się, iż pracą sezonową jest każda praca, która ze względu na pory roku lub warunki atmosferyczne lub inne właściwości może być wykonywana jedynie przez określoną część roku. Przykład prac sezonowych stanowią: prace ogrodnicze, prace leśne, czy też praca palacza c.o. Istota umowy o pracę sezonową sprowadza się do określenia długości trwania nawiązanego stosunku pracy poprzez odniesienie do sezonu wykonywania danych prac. Zasadą jest iż wraz z końcem danego sezonu umowa ulega rozwiązaniu. Umowa ta stanowi szczególny rodzaj umowy terminowej, z uwagi na co do umów tego rodzaju znajdują zastosowanie przepisy kodeksu pracy regulujące problematykę umów terminowych.  czytaj więcej »

Umowa przedwstępna zobowiązuje jedną lub obie strony do zawarcia w przyszłości umowy przyrzeczonej. Umową przyrzeczoną będzie umowa o pracę. Kodeks pracy nie zawiera przepisów dotyczących przedwstępnej umowy o pracę. Jest to umowa cywilnoprawna. Umowa przedwstępna powinna zawierać zobowiązanie stron lub jednej z nich do zawarcia w przyszłości umowy o pracę, istotne postanowienia tej umowy, a także dodatkowo wskazywać termin jej zawarcia – nie jest to jednak element konieczny dla jej skuteczności. Powinna zostać zawarta w formie pisemnej, możliwa jest także inna forma, z ustną włącznie. Forma w jakiej umowa ta została zawarta przesądza o uprawnieniach stron co do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Z tego względu właściwym jest zawieranie umowy przedwstępnej o pracę w formie pisemnej, bowiem tylko ta forma daje możliwość dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej.  czytaj więcej »

Kontrakt pracowniczy to rodzaj umowy o pracę, który szczegółowo reguluje prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Umowy tego rodzaju zawierane są z pracownikami kluczowymi dla firmy, np. z wyższą kadrą menedżerską czy wysokiej klasy specjalistami. Kontrakt ten podlega wszystkim wymogom stawianym przez przepisy dla umów o pracę. Od zwykłej umowy o pracę różni się tym, że zawiera rozbudowaną część dotyczącą zakresu obowiązków, odpowiedzialności za naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa i zakazu konkurencji. Konsekwencją podwyższonej odpowiedzialności są równocześnie rozbudowane przywileje. Istotnym jest aby postanowienia wprowadzane do kontraktu pracowniczego nie były mniej korzystne dla pracownika niż standard wyznaczony przez przepisy prawa pracy.  czytaj więcej »

Stosunek pracy na podstawie mianowania to szczególna forma nawiązania stosunku pracy względem podstawowej formy zatrudnienia - powszechnie spotykanej umowy pracę. Stosunek pracy w tej formie zawiązuje się z chwilą mianowania, czyli jednostronnej czynności uprawnionego organu administracji. Referendarz sądowy jest mianowany przez ministra sprawiedliwości. Cechą szczególną stosunku pracy nawiązanego w oparciu o mianowanie jest podległość służbowa względem podmiotu zatrudniającego oraz związana z tym odpowiedzialność dyscyplinarna. Omawiana forma zatrudnienia znajduje zawsze podstawę w regulacji ustawowej. W przypadku referendarzy podstawę tę zawiera ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.  czytaj więcej »

Stosunek pracy na podstawie powołania to szczególna forma nawiązania stosunku pracy względem podstawowej formy zatrudnienia - powszechnie spotykanej umowy pracę. Powołanie stanowi podstawę zatrudnienia w przypadkach określonych w odrębnych przepisach. Cechą szczególną tej formy zatrudnienia jest brak gwarancji trwałości stosunku pracy dla osoby powołanej do pełnienia danej funkcji, bowiem organ powołujący może w każdej chwili, bez podania przyczyny, odwołać pracownika powołanego z zajmowanego stanowiska. Powołanie stanowi podstawę zatrudnienia m. in. dla osób pełniących funkcję zastępcy wójta (burmistrza, prezydenta miasta), sekretarza gminy (powiatu), skarbnika gminy (powiatu, województwa).  czytaj więcej »

Stosunek pracy na podstawie wyboru to szczególna forma nawiązania stosunku pracy względem podstawowej formy zatrudnienia - powszechnie spotykanej umowy pracę. Wybór jako forma zatrudnienia znajduje swe źródło bądź w przepisach prawa, bądź w aktach wewnętrznych danego podmiotu. Na podstawie wyboru dochodzi najczęściej do nawiązania stosunku pracy radnych, pracowników samorządowych, etatowych członków różnego rodzaju organizacji społecznych, stowarzyszeń, partii, związków zawodowych, spółek prawa handlowego. Stosunek pracy na podstawie wyboru jest wynikiem uzyskania mandatu, wobec czego czas, na jaki został nawiązany jest ściśle powiązany z uzyskanym mandatem.

Stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę to szczególna forma nawiązania stosunku pracy względem podstawowej formy zatrudnienia - powszechnie spotykanej umowy o pracę. Spółdzielcza umowa o pracę uregulowana została przepisami ustawy z dnia 16 września 1982 r. - prawo spółdzielcze. Strony tej umowy to zawsze z jednej strony spółdzielnia, a z drugiej strony członek spółdzielni. Wskazać, tu należy, iż zatrudnienie w tej formie jest możliwe wyłącznie w odniesieniu do członków spółdzielni. Na mocy spółdzielczej umowy o pracę członek spółdzielni zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz spółdzielni, a spółdzielnia do zatrudniania go i wypłacania mu wynagrodzenia oraz udziału w czystej nadwyżce bilansowej.  czytaj więcej »