Ustawę z dn. 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.) stosuje się także do zwolnień indywidualnych. Zwolnienie indywidualne ma miejsce, gdy u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników, przyczyny niedotyczące pracowników stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy z pracownikami w liczbie mniejszej niż przy zwolnieniach grupowych i w okresie nieprzekraczającym 30 dni. Zgodnie z art. 10 ust. 2 w/w ustawy, pracodawca może rozwiązać stosunki pracy, w drodze wypowiedzenia, z pracownikami, których stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem, i wobec których dopuszczalne jest wypowiedzenie stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zakładowej organizacji związkowej o zamiarze rozwiązania umowy za wypowiedzeniem z pracownikiem szczególnie chronionym.

Ustawę z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.) stosuje się także do zwolnień indywidualnych. Zwolnienie indywidualne ma miejsce, gdy u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników przyczyny niedotyczące pracowników stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy z pracownikami w liczbie mniejszej niż przy zwolnieniach grupowych i w okresie nieprzekraczającym 30 dni. Wypowiedzenie umowy o pracę na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych powinno zawierać m. in. przyczynę rozwiązania umowy, informację o tym, że wypowiedzenie zostało dokonane przez pracodawcę oraz informację o prawie do odprawy pieniężnej. Wymagana jest forma pisemna wypowiedzenia (art. 30 § 3 K. p.).

Pracodawca jest obowiązany zawiadomić na piśmie zakładowe organizacje związkowe o przyczynach zamierzonego grupowego zwolnienia, liczbie zatrudnionych pracowników i grupach zawodowych, do których oni należą, grupach zawodowych pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, okresie, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie, proponowanych kryteriach doboru pracowników do grupowego zwolnienia, kolejności dokonywania zwolnień pracowników, propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych z zamierzonym grupowym zwolnieniem, a jeżeli obejmują one świadczenia pieniężne, pracodawca jest obowiązany dodatkowo przedstawić sposób ustalania ich wysokości (art. 2 ust. 3 ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.). Poinformowanie organu zatrudnienia o konieczności zastosowania zwolnień grupowych spoczywa na pracodawcy, który przekazuje na piśmie właściwemu powiatowemu urzędowi pracy informacje, o których mowa powyżej, z wyłączeniem informacji dotyczących sposobu ustalania wysokości świadczeń pieniężnych przysługujących pracownikom (art. 2 ust. 6 w/w ustawy).

Pracodawca jest obowiązany zawiadomić na piśmie zakładowe organizacje związkowe o przyczynach zamierzonego grupowego zwolnienia, liczbie zatrudnionych pracowników i grupach zawodowych, do których oni należą, grupach zawodowych pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, okresie, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie, proponowanych kryteriach doboru pracowników do grupowego zwolnienia, kolejności dokonywania zwolnień pracowników, propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych z zamierzonym grupowym zwolnieniem, a jeżeli obejmują one świadczenia pieniężne, pracodawca jest obowiązany dodatkowo przedstawić sposób ustalania ich wysokości (art. 2 ust. 3 ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.). Porozumienie kierownika zakładu pracy z organizacjami związkowymi w sprawie zwolnień grupowych powinno co do zasady nastąpić w terminie nie dłuższym niż 20 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa powyżej (art. 3 ust. 1 w/w ustawy).

Umowa o pracę może zostać rozwiązana na mocy porozumienia stron, czyli za zgodą obu stron (art. 30 § 1 pkt 1 K. p.). W żadnej sytuacji nie ma obowiązku wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy o pracę. Kodeks pracy nie określa formy, w jakiej powinno być zawarte porozumienie. Dla celów dowodowych najlepsza jest forma pisemna. Do tej formy rozwiązania umowy o pracę nie stosuje się przepisów o wypowiadaniu umów o pracę, co znacznie ułatwia zakończenie trwania umowy, jednak tylko przy zgodzie obu stron. Pracownik nie ma prawa odwołania się do sądu pracy od porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę, chyba że jego zgoda została wyrażona pod wpływem błędu lub groźby. Porozumienie o rozwiązaniu umowy z inicjatywy pracodawcy na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych wymaga dodatkowo wskazania przyczyny niedotyczącej pracownika oraz wysokości odprawy pieniężnej.

Pracodawca jest obowiązany skonsultować zamiar przeprowadzenia grupowego zwolnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi u tego pracodawcy (art. 2 ust. 1 ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.). Konsultacja, o której mowa powyżej, dotyczy w szczególności możliwości uniknięcia lub zmniejszenia rozmiaru grupowego zwolnienia oraz spraw pracowniczych związanych z tym zwolnieniem, w tym zwłaszcza możliwości przekwalifikowania lub przeszkolenia zawodowego, a także uzyskania innego zatrudnienia przez zwolnionych pracowników. Propozycje zakładowej organizacji związkowej umożliwiające uniknięcie lub ograniczenie rozmiaru zwolnień grupowych stanowi możliwość wpływu na decyzję pracodawcy w przedmiocie zwolnień grupowych.

Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, zasady postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia ustala pracodawca w regulaminie, po konsultacji z przedstawicielami pracowników, wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy (art. 3 ust. 5 ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.). Regulamin zwolnień grupowych w firmie, gdzie nie działa zakładowa organizacja związkowa nie tylko stanowi spełnienie wymogu statuowanego przepisami ustawy, ale pozwala także m. in. na prawidłowe jednolite postępowanie na każdym etapie procesu zwolnień.

Porozumienie kierownika zakładu pracy z organizacjami związkowymi w sprawie zwolnień grupowych powinno co do zasady nastąpić w terminie nie dłuższym niż 20 dni od dnia zawiadomienia o planowanych zwolnieniach grupowych (art. 3 ust. 1 ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.). Jeżeli nie jest możliwe zawarcie porozumienia zgodnie z powyższym, zasady postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia ustala pracodawca w regulaminie zwolnień grupowych w razie niezawarcia porozumienia, uwzględniając, w miarę możliwości, propozycje przedstawione w ramach konsultacji przez zakładowe organizacje związkowe (art. 3 ust. 4 w/w ustawy).

Pracodawca - po zawarciu porozumienia, a także w razie niezawarcia porozumienia po spełnieniu obowiązków, o których mowa w art. 3 ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.) – składa zawiadomienie organu zatrudnienia o zawarciu porozumienia (wydaniu regulaminu), tzw. notyfikację grupowego zwolnienia o przyjętych ustaleniach dotyczących grupowego zwolnienia, w tym o liczbie zatrudnionych i zwalnianych pracowników oraz o przyczynach ich zwolnienia, okresie, w ciągu którego ma być dokonane zwolnienie, a także o przeprowadzonej konsultacji zamierzonego grupowego zwolnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi lub z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.

Pracodawca jest obowiązany zawiadomić na piśmie zakładowe organizacje związkowe o przyczynach zamierzonego grupowego zwolnienia, liczbie zatrudnionych pracowników i grupach zawodowych, do których oni należą, grupach zawodowych pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, okresie, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie, proponowanych kryteriach doboru pracowników do grupowego zwolnienia, kolejności dokonywania zwolnień pracowników, propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych z zamierzonym grupowym zwolnieniem, a jeżeli obejmują one świadczenia pieniężne, pracodawca jest obowiązany dodatkowo przedstawić sposób ustalania ich wysokości (art. 2 ust. 3 ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.), składając zawiadomienie zakładowej organizacji związkowej o konieczności zastosowania zwolnień grupowych.